Blog Informatyka Inne Innowacje Własna firma Zarządzanie

Rodzaje i podział innowacji

Kryteriów podziału innowacji jest wiele z racji na brak jednoznacznej, uniwersalnej definicji. W literaturze przedmiotu odnajdziemy liczne typologie innowacji. Najprostszy stanowi podział dychotomiczny na innowacje produktowe i usługowe.

Podział innowacji według kryterium przedmiotu

Najprostszy podział innowacji rozpowszechniony w polskiej literaturze,
to wyróżnienie innowacji produktowych i usługowych. Podział wynika z prostego rozbicia przedmiotu innowacji na mający charakter materialny i niematerialny.

  • Innowacje produktowe – zmiana cechy fizycznej, chemicznej lub biologicznej istniejących produktów i usług lub wytworzenie zupełnie nowych produktów. Zazwyczaj mają charakter technologiczny. Prowadzi do unowocześnienia lub wprowadzenia nowej oferty.
  • Innowacje usługowe – efekt zmian wprowadzonych w obszarze usług. Wyróżnia się wysokim stopniem niematerialności, zaangażowaniem czynnika ludzkiego, wysokim wpływem czynników zewnętrznych i ludzkich oraz wynikającą z tego różnorodnością procesu świadczenia usługi. Innowacje usługowe mogą dotyczyć:
  • Nowej koncepcji usługi,
  • Użycia nowej technologii
  • Nowej płaszczyzny współpracy z klientem
  • Nowego systemu dostarczania usługi

Podstawową różnicą pomiędzy powyższymi rodzajami innowacji jest ich materialny i niematerialny charakter, a tym samym sposobność ochrony oraz długość cyklu życia. Innowacje produktowe można łatwo i skutecznie chronić za pomocą patentów. W przypadku innowacji usługowych ochrona taka jest ograniczona, ale przeważnie są trudniejsze do zaobserwowania przez konkurencję.

Podział innowacji według obszaru, którego dotyczy

Popularny w literaturze angielskojęzycznej jest podział promowany przez Joe Tidda i Johna Bessanta. Jest przejrzysty i zrozumiały. Uzyskał uznanie wielu wykładowców czołowych uczelni oraz praktyków. Podział według obszaru, wydzielił 4 grupy innowacji:

  • produktu
  • procesu
  • pozycji
  • modelu

Innowacja produktu jest zmianą w produkcie lub usłudze, którą organizacja oferuje. Przykładem innowacji produktowej może być: nowa forma opakowania wody mineralnej (zamiast plastikowej butelki opakowanie kartonowe) lub wydany przez firmę Apple iPod.

Innowacją procesu jest zmiana w sposobie wytwarzania lub dystrybucji. Przykładem innowacji procesowej może być: nowa metoda kapslowania wody mineralnej, czyli również zmiana w wyposażeniu linii produkcyjnej odpowiedzialnej za kapslowanie. Innym przykładem może być optymalizacja systemu dostaw i realizacji zamówień.
Tak jak wykorzystując Internet dokonał tego jeden z obecnie wiodących producentów komputerów – Dell.  Opracowany przez American Airlines system rezerwacji biletów Sabre również stanowi innowację procesową.

Innowacja pozycji jest zmianą sposobu postrzegania istniejącego produktu (dobra lub usługi) i tym samym wprowadzenie go na nowy rynek. Genialnym przykładem może być wprowadzenie na nowy rynek produktu Lucozade. Jest to opracowany w 1927 napój na bazie glukozy. Był to popularny środek podawany dzieciom i inwalidom podczas rekonwalescencji. Został on re-pozycjonowany i obecnie jest sprzedawany, jako popularny napój izotoniczny dedykowany osobom aktywnie uprawiającym sport.

Innowacje modelu – zmiany modelu funkcjonowania, w którym organizacja działa. Przykładem innowacji modelu jest zaangażowanie klientów w proces kreowania nowych butów. Takie działania prowadzi na przykład Adidas i Puma. Wielu dotychczas biernych klientów przekształcono w aktywnych projektantów. Działy projektowe powyższych firm uzyskały darmowe wsparcie tysięcy pasjonatów z całego świata.

Mapa obszaru innowacji – 4P

Źródło: Opracowanie własne na podstawie J. Tidd, J. Bessant: Managing Innovation. Integrating technological, market and organization change. 4th edition, Chichester: John Wiley & Sons 2009

Mapa 4P stanowi wartościowe narzędzie dla przedsiębiorców. Po naniesieniu na nią innowacji pokazuje obszary, w których ma miejsce ich koncentracja oraz ewidentny brak. W przypadku, gdy jest możliwe opracowanie mapy 4P dla konkurencji, może stanowić narzędzie ułatwiające określenie miejsc na innowacje, w których brak konkurencji. Skierowanie w ich kierunku sił, może pomóc w zdobyciu przewagi, stosunkowo niskim kosztem.

Podział innowacji ze względu na skalę

Kolejnym ze sposobów klasyfikacji jest podział według poziomu nowości, jaki dana innowacja stanowi. Według stopnia nowości czy też oryginalności rozwiązania innowacyjne dzielimy na:

  • Innowacje przyrostowe – polegają na udoskonaleniu stosowanego lub znanego rozwiązania. Przykładem innowacji przyrostowej może być nowy, bardziej użyteczny, wygląd strony internetowej; wydanie nowej, ulepszonej wersji telefonu komórkowego czy też laptopa.
  • Innowacje radykalne – stworzenie czegoś zupełnie nowego. Nieznanego wcześniej światu. Przykładem radykalnej innowacji było opracowanie łączności satelitarnej, telefonii komórkowej, fotografii cyfrowej i silników hybrydowych.

Zdecydowana większość zmian jakie dokonują się wokół nas, to innowacje przyrostowe. Innowacje radykalne nie powstają często. Według badań J. Ettlie stanowią zaledwie od 6 do 10 procent wszelkich projektów uznanych za innowacyjne. Tak więc ponad 90% innowacji, to udoskonalenia znanych lub już stosowanych rozwiązań. Literatura przedmiotu nie wskazuje, który typ innowacji jest bardziej opłacalny z punktu widzenia przedsiębiorstwa. Strategia rozwoju poprzez radykalne innowacje może jednak okazać się znacznie ryzykowniejsza. Ciężej przeprowadzić badania rynkowe dla rozwiązania nieznanego społeczeństwu. Dlatego szacunki dotyczące przyszłości rynkowej są bardzo trudne do przewidzenia.

Podział innowacji ze względu na przyczynę powstania

  • Innowacje podażowe
  • Innowacje popytowe

Innowacja podażowa – jest następstwem rozwoju nauki i techniki. Są efektem odkryć niepodlegających bezpośrednim wpływom czynników ekonomicznych czy też administracyjnych.

Innowacja popytowa – jej powstanie jest odpowiedzią na potrzeby rynkowe. Dopiero zaobserwowanie i precyzyjne zdiagnozowanie potrzeb klientów wpływa na rozpoczęcia prac badawczych i rozwojowych. Innowacja popytowa jest odpowiedzią na zdiagnozowane potrzeby rynkowe.

Jeśli zaciekawił Cię ten post, sprawdź również:

You may also like
Smog - Warszawa a Pekin
Smog – dlaczego Polacy i Włosi mają ten sam problem?
Prawdziwa innowacja – gra iPhone Football

Najwyższą formą docenienia jest lajk! ;)

Help spread the word. You're awesome for doing it! Dziękuje!