Blog Inne Innowacje SEO Własna firma Własna firma Zarządzanie

Innowacja – definicja i znaczenie

„Innowacja” to obecnie z pewnością jedno z popularniejszych słów wykorzystywanych do opisu projektów biznesowych. W szczególności w branży informatycznej.  Termin przez wielu przedsiębiorców bardzo silnie kojarzony ze stymulatorem wzrostu i biznesowym sukcesem. Jednak nie przez wszystkich pojęcie to jest tak samo interpretowane. Ilu ludzi, tyle definicji innowacyjności.

„Jeśli nie rozumiesz istoty innowacyjności, nie rozumiesz biznesu”.

Peter Drucker

Słowo innowacja pochodzi od łacińskiego „innovare” i oznacza „zrobienie czegoś nowego”. Ma tym samym bardzo szerokie znaczenie. W końcu, w ujęciu nieekonomicznym w zasadzie każdą zmianę można nazwać innowacją i nie powinno to być błędem, jeżeli zmiana nie jest powrotem do ogólnie znanego, gorszego, wcześniejszego stanu rzeczy. Słownikowa definicja najlepiej prezentuje znaczenie słowa innowacji w mowie potocznej.  W ujęciu ekonomicznym precyzyjne zdefiniowanie terminu ‘innowacja’ jest wciąż trudne. W literaturze przedmiotu istnieją sprzeczne ze sobą definicje i metody podziału ‘innowacji’.

Na grunt ekonomii ‘innowacje’ wprowadził Joseph Schumpeter. Jest on powszechnie uważany za ojca teorii innowacji w ujęciu ekonomicznym. Ten znany austriacki ekonomista w pierwszej połowie XX wieku (1934) rozumiał, że przecież innowacyjność to jedna z najważniejszych cech przedsiębiorstwa chcącego utrzymać wysoką pozycję na rynku.

J. Schumpeter zaklasyfikował, jako innowacje następujące przypadki:

  • Wprowadzenie nowego produktu
  • Wprowadzenie nowej metody produkcji
  • Stworzenie nowego rynku
  • Wykorzystanie nowych źródeł stosowanych surowców lub półproduktów
  • Stworzenie nowej struktury organizacji jakiegoś przemysłu

Zmiana może być uznana za innowację, gdy spełnia choć jeden z powyższych warunków. Definicja Schumpetera powszechnie uważana jest za klasyczną i stanowi początek rozważań nad znaczeniem innowacji w życiu gospodarczym. Zważywszy więc na okres jej powstania widać wyraźne skupienie się Schumpetera na innowacjach w przemyśle. Austriacki ekonomista obszar poszukiwań innowacji ograniczył do produktu, procesu produkcji oraz organizacji przemysłu.

Twórcza destrukcja

Schumpeter w swoich wywodach przedstawił również bardzo ważną koncepcję procesu twórczej destrukcji. Wyjaśniającą naturę zmian i rozwoju gospodarczego. Jest ona skutkiem ciągłego dążenia do innowacyjności konkurujących między sobą organizacji. W szerszym spojrzeniu ma charakter pozytywny, a bierze się z porzucania starych produktów i struktur, na rzecz lepszych – nowych. Wynikiem działania twórczej destrukcji jest powstawanie coraz lepszych i efektywniejszych rozwiązań. Gorsze w sposób naturalny zostają wyeliminowane z rynku, przez co tworzy się przestrzeń dla nowości.

Schumpeter tym samym podkreślił znaczenie pozacenowych atrybutów działania przedsiębiorstw na konkurencyjnych rynkach. Można również wnioskować, że przedsiębiorcom motywacje do działań innowacyjnych daje nie tylko perspektywa zysków, ale również strach przed konkurencją. W każdym momencie może ona wprowadzić nowe, lepsze rozwiązanie, które może doprowadzić do upadku produktów innych graczy obecnych na rynku. Przykładem innowacji, która pomimo świetnych perspektyw została przymusowo wycofana z rynku w efekcie ‘twórczej destrukcji’ może być aparat Polaroid. Jest to powszechnie znany rodzaj aparatu fotograficznego umożliwiającego natychmiastowe wywołanie zdjęć. Świetne rozwiązanie, które nawet dzisiaj wydaje się być atrakcyjnym, ale mimo wszystko nie wytrzymało konkurencji z nowszym rozwiązaniem. Ekspansja innowacji w postaci aparatów cyfrowych doprowadziła do klęski tej dobrze zapowiadającej się technologii.

Czy można poprawnie zdefiniować innowację?

Zainteresowanie problematyką innowacji mocno ewoluowało na przestrzeni XX i XXI wieku. W związku z tym, obecnie w literaturze przedmiotu można się spotkać z wieloma definicjami bliższymi naszych czasów. Przytoczmy kilka z nich:

  • „Wprowadzenie do gospodarki istotnie ulepszonych lub nowych produktów lub procesów produkcji.” – A. Harman
  • „Innowacja to skuteczne wykorzystanie nowych pomysłów” – Jednostka ds. Innowacji Ministerstwa Handlu i Przemysłu – Wielka Brytania
  • „Innowacja to proces zmiany pojawiających się szans w nowe pomysły
    i wprowadzanie ich do szerokiego praktycznego wykorzystania” – J. Tidd
  • „Innowacja to specyficzne narzędzie przedsiębiorców. Środek, dzięki któremu wykorzystują zmiany, jako szanse dla różnych interesów
    lub usług.” – P. Drucker
  • „Innowacja to więcej niż nowy, dobry pomysł. To proces wykorzystania go w praktyce.”  –T. Edison
  • „Innowacja polega na wytworzeniu i wprowadzeniu do sprzedaży, a tym samym do użytku, nowego produktu albo na gospodarczym zastosowaniu nowego procesu otrzymywania znanych już wcześniej produktów”
    J. Czupiał
  • „Innowacja to jakiekolwiek dobro, usługa, pomysł, które jest postrzegane przez kogoś, jako nowy” – Ph. Kotler
  • „Innowacją jest pierwsze zastosowanie wynalazku” – E. Mansfield

Dokonując przeglądu definicji innowacji odnosi się wrażenie, że brak tej jednoznacznej i uniwersalnej. W swoim dziele „Innowacje i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady” Peter Drucker stwierdził, że „póki co jesteśmy w stanie stwierdzić: kiedy, jak i gdzie szukać w systematyczny sposób okazji do innowacji, ale nie potrafimy jeszcze opracować teorii innowacji”. Studiując literaturę przedmiotu nie sposób się z tym nie zgodzić. Nauka stoi przed poważnym wyzwaniem. Bez teorii innowacji jesteśmy w stanie jedynie analizować innowacje, które stanowią już przeszłość. Problemem w przypadku tej nowej dziedziny nauki jest już samo jednoznaczne zdefiniowanie terminu ‘innowacja’.

Innowacja a imitacja

W literaturze przedmiotu zauważalna jest różnica zdań w istotnej kwestii. Po pierwsze, wielu badaczy, jako innowacje traktuje jedynie pierwsze zastosowanie pomysłu. Kolejne zaś zastosowanie pomysłu w innej organizacji jest traktowane jako imitacja. Najważniejszym przedstawicielem takiego podejścia jest ojciec klasycznej definicji innowacji – J. Schumpeter. Podzielił on proces wprowadzania do gospodarki innowacji na etapy z których pierwszy stanowi pomysł na wynalazek, czyli wytwór wiedzy. Na skutek zweryfikowania pomysłu i jego praktycznego zastosowania powstaje ‘innowacja’. Ostatnim etapem jest upowszechnienie się innowacji poprzez imitacje rozwiązania poprzez inne organizacje.

Triada Schumpetera

Źródło: Opracowanie własne na podstawie J. Schumpeter: Teoria rozwoju gospodarczego, Warszawa: PWN 1960

Z powyższego wynika, że Schumpeter uważał, iż innowacją jest jedynie pierwsze praktyczne wykorzystanie nowego pomysłu. Prawdziwej innowacji nadał charakter jednorazowy i niepowtarzalny.  W opozycji do takiego spojrzenia między innymi Ph. Kotler i P. Drucker, reprezentanci szerszego ujęcia innowacji, wedle którego każdy zastosowany wynalazek, który jest nowością dla jego użytkownika jest innowacją. Bez znaczenia czy pomysł zostaje wykorzystany przez twórcę czy też naśladowcę. Nawet jeśliby traktować innowację zgodnie z definicją klasyczną, to imitacja również jest wyrazem przedsiębiorczości. Zapewnia jednak przewagę jedynie nad konkurentami nienadążającymi za zmieniającym się rynkiem. Nie pozwala na kreowanie przyszłości i narzucanie innym warunków gry. Korzyścią z wykorzystywania imitacji, czy też po prostu przyjęcia strategii szybkiego naśladowcy jest znacznie mniejsze ryzyko rynkowe.

Cel innowacyjności

 Wprowadzanie przełomowych innowacji jest drogą w nieznane. Jest obarczone największym ryzykiem. Strategia naśladownictwa jest znacznie prostsza i bezpieczniejsza, bo wiedzie przez ścieżki zbadane przez konkurencję. Minusem imitacji jest jednak mniejsza renta innowacyjna, która maleje wraz z upowszechnieniem się rozwiązania.Chcąc traktować innowacyjność, jako źródło stałej przewagi konkurencyjnej trzeba spojrzeć na nią, jako regularnie powtarzający się proces zamiany pomysłów w praktykę.

Tak więc, podstawowym celem innowacyjności jest zabezpieczenie się przed konkurencją i utrzymanie przychodów na poziomie bezpiecznym dla dalszego prowadzenia działalności. We współczesnym świecie chyba już każdy przedsiębiorca ma świadomość, że innowacje są rzeczą bardzo istotną. Im większa konkurencja na rynku, tym większą innowacyjnością trzeba się wykazać, by na niego wejść i zdobyć pozycję lidera. Tylko organizacje, które w sposób właściwy i ciągły, skutecznie nimi zarządzają mogą czuć się stosunkowo bezpiecznie. Dlatego obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest przede wszystkim zrozumienie istoty i znaczenia innowacyjności.

Więcej o innowacjach przeczytasz tu:

You may also like
Mam świetny pomysł na start-up!
Pojęcie innowacji, istota innowacyjności – powstanie nowej nauki i jej definicja

Najwyższą formą docenienia jest lajk! ;)

Help spread the word. You're awesome for doing it! Dziękuje!